Spis treści
Rada Miejska wyraziła zgodę
Przed siedzibą 9. Łódzkiej Brygady Wojsk Obrony Terytorialnej stanie pomnik poświęcony Stanisławowi Sojczyńskiemu „Warszycowi”, twórcy Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Radni Łodzi podczas środowej sesji jednomyślnie poparli inicjatywę – za uchwałą głosowało 25 z 37 obecnych radnych.
– Jako żołnierze WOT, spadkobiercy tradycji Konspiracyjnego Wojska Polskiego, będziemy kultywować tę pamięć ku chwale Wojska Polskiego i dla dobra Łodzi oraz województwa – podkreślił ppłk. Marcin Markiewicz, zastępca dowódcy Brygady.
Bohater Ziemi Łódzkiej i Częstochowskiej
Stanisław Sojczyński urodził się w 1910 roku w Rzejowicach (powiat radomszczański). Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Częstochowie i rozpoczął służbę wojskową w 27. pułku piechoty w 1932 roku. Jako podporucznik rezerwy pracował także jako nauczyciel języka polskiego w szkole w Borze Zajączkowskim.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku walczył w szeregach Wojska Polskiego. Po rozbrojeniu przez Sowietów uniknął niewoli i włączył się w działalność konspiracyjną. W sierpniu 1943 roku przeprowadził odważną akcję uwolnienia więźniów radomszczańskiego więzienia, w tym 40 Polaków i 11 Żydów.
Twórca Konspiracyjnego Wojska Polskiego
Po rozwiązaniu Armii Krajowej w styczniu 1945 roku Sojczyński pozostał w podziemiu i utworzył organizację, która od 1946 roku działała pod nazwą „Samodzielna Grupa Konspiracyjnego Wojska Polskiego” (KWP). Organizacja obejmowała swoim zasięgiem województwo łódzkie oraz częściowo śląskie, kieleckie i poznańskie, skupiając ponad 2,5 tys. członków.
Żołnierze KWP w kwietniu 1946 roku zajęli Radomsko, uwalniając więzionych członków Armii Krajowej. W czerwcu tego samego roku Sojczyński został aresztowany przez UB, a po procesie w Wojskowym Sądzie Rejonowym w Łodzi 17 grudnia 1946 r. skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 19 lutego 1947 roku, tuż przed ogłoszeniem amnestii.
Poszukiwania szczątków na Brusie
Do dziś nie ustalono miejsca pochówku Sojczyńskiego. Od 2021 roku Instytut Pamięci Narodowej wraz z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego prowadzi prace poszukiwawcze na poligonie Brus w Łodzi. W 2024 roku odkryto tam szczątki 11 osób, które mogą należeć do dowódcy KWP i jego podkomendnych; trwa ich identyfikacja.
Pomnik ma nie tylko upamiętniać „Warszyca”, ale również przypominać mieszkańcom Łodzi o tradycji walki o niepodległość oraz bohaterstwie żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego.
Redaktor działu „Życie Miasta” w RadioLodzExtra.pl. Łodzianin z urodzenia i pasji. Zawodowo od lat śledzi puls miasta, opisując jego społeczną i kulturalną tkankę. Specjalizuje się w reportażu miejskim, tematach związanych z rozwojem urbanistycznym i gastronomią. Wierzy, że najlepsze historie kryją się tuż za rogiem – wystarczy tylko chcieć słuchać. Prywatnie miłośnik łódzkiego modernizmu.
